krakowski przeglad budowlany
cenniki producentów
cenniki dystrybutorów
informator budowlany
kalkulacje domów modelowych
informacje i porady budowlane
strona główna | Informacje... | Nieruchomości

Służebności



Art-Presse

Słuzebności gruntowe
Są to ograniczone prawa rzeczowe polegające na tym, że jedna nieruchomość może być obciążona na rzecz właściciela innej nieruchomości (władnącej) prawem, które polega na:

- uprawnieniu właściciela nieruchomości władnącej do korzystania w ograniczonym zakresie z nieruchomości obciążonej (np. przejazdu, przechodu, przegonu, ułożenia kabli),

- ograniczeniu właściciela nieruchomości obciążonej w możliwości dokonywania w stosunku do niej określonych działań lub uprawnień (np. zobowiązanie do utrzymywania jakiś urządzeń na działce, zobowiązanie do nieprzekraczania określonej wysokości dla nowych zabudowań).

Prawa te związane są z nieruchomością a nie z właścicielem, dlatego dotyczą każdoczesnego właściciela nieruchomości. W razie podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział. Jeśli jednak służebność zwiększa użyteczność tylko jednej lub kilku z nich, właściciele pozostałych części mogą żądać zwolnienia ich od służebności.

Najliczniej występującą służebnością gruntową jest droga konieczna. Jest ustanawiana wtedy, gdy nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej lub do należących do niej budynków gospodarskich (czyli takich, które służą zarówno celom użytkowym jak i mieszkalnym ).
Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz.115 ze zm.). Drogi publiczne dzielą się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe, i gminne. Drogi niezaliczone do żadnej z tych kategorii są drogami wewnętrznymi np. drogi na osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych.

Właściciel nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej, zwanej drogą konieczną . „Brak dostępu” w tym przypadku oznacza dostęp prawnie zabezpieczony, nie zaś grzecznościowe pozwolenie przejazdu, gdyż nie jest wtedy spełniony warunek trwałości prawa. Przy wytyczaniu drogi koniecznej należy uwzględnić potrzeby nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej i jak najmniej obciążyć grunty, przez które droga ma prowadzić. Trzeba wziąć pod uwagę interes społeczno- gospodarczy, a więc przeznaczenie i sposób zagospodarowania nieruchomości, tak aby służebność nie powodowała nadmiernych ograniczeń.

Inną służebnością gruntową jest przejazd i przechód, które mogą być ustanowione również wtedy, gdy nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej. Właściciel nieruchomości, aby zwiększyć jej użyteczność (np. skrócić drogę dojazdową, uzyskać lepszy dostęp do drogi) może zawrzeć umowę z właścicielem działki sąsiedniej o ustanowieniu służebności przejazdu i przechodu w miejscu dogodnym dla obydwu ze stron.

Kodeks cywilny nie przewiduje ustanowienia służebności gruntowej polegającej na obciążeniu nieruchomości sąsiedniej prawem przeprowadzenia sieci i przewodów związanych z doprowadzeniem mediów. Sądy jednak, ze względu na cel społeczny, pozwalają na ustanowienie służebności gruntowej umożliwiającej przyłączenie do sieci elektrycznej i innych urządzeń przemysłowych. Służebność pozwalająca na budowę i konserwację sieci jest ustanawiana na rzecz właściciela przedsiębiorstwa zarządzającego siecią. Z tego prawa korzystają przede wszystkim zakłady energetyczne, które niekiedy uzależniają podłączenie do sieci od ustanowienia przez właściciela przyłączanej do sieci nieruchomości odpowiedniej służebności.
Obecnie działki pokryte są siecią urządzeń i przewodów energetycznych, elektrycznych, wodociągowych, telekomunikacyjnych i innych, które powstały w czasach, gdy nikt nie pytał o wolę właściciela nieruchomości. Pozbycie się ich jest trudne, często niemożliwe, czasami tylko dopuszczalne jest przesunięcie linii (np. przestawienie słupa, zmiana biegu kabla).

Można ustanowić również służebność gruntową polegającą na korzystaniu z istniejących urządzeń. Są one ustanawiane zazwyczaj po zniesieniu współwłasności lub podziale nieruchomości. Zdarza się wówczas, że studnia lub szambo znajdą się na nieruchomości obok. Służebność może również polegać na możliwości umieszczenia okapu dachu w przestrzeni nad działką sąsiednią, lub oparciu ściany budynku ścianę budynku znajdującego się na działce sąsiedniej.

Służebności osobiste
Służebność osobista od gruntowej różni się przede wszystkim tym, że przysługuje oznaczonej osobie fizycznej i ma zaspokoić jej potrzeby, podczas, gdy służebność gruntowa jest prawem związanym z nieruchomością władnącą. Służebność osobista daje możliwość np. przechodu przez cudzą działkę lub mieszkania w domu, który do nas nie należy. Nieruchomość może zostać obciążona na rzecz konkretnej osoby takim prawem, które odpowiada właściwości służebności gruntowej, lecz stosuje się do niego przepisy dotyczące służebności osobistych. Służebność taka, w przeciwieństwie do gruntowej, jest niezbywalna, nie można przenieść uprawnienia do jej wykonywania i wygasa najpóźniej z datą śmierci uprawnionego, chyba, że mający służebność mieszkania przyjął wcześniej na mieszkanie małżonka i niepełnoletnie dzieci. Służebności osobistych nie można dziedziczyć, nie można nabyć przez zasiedzenie, natomiast jeśli uprawniony do nich dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel może służebność zamienić je na rentę.

Ustanowienie służebności
Służebność może być ustanowiona w akcie notarialnym jako oświadczenie jednostronne właściciela nieruchomości lub, jak najczęściej się dzieje, jako umowa pomiędzy stronami. W akcie notarialnym określa się treść służebności np. jeśli jest to droga, to jaką ma szerokość, gdzie jest położona i ewentualne opłaty za jej wykorzystywanie, choć często odbywa się to bez opłat. Do aktu należy dołączyć mapę, na której będzie zaznaczona droga, przewody lub inne urządzenia, których służebność dotyczy.
Jeśli strony nie mogą dojść do porozumienia, w sprawie ustalenia służebności orzeka sąd cywilny właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, który równocześnie orzeka o wysokości wynagrodzenia dla właściciela działki obciążonej służebnością.

CSK BUD www
marzec, 2008




dane teleadresowe:
Art-Presse
30-150 Kraków,ul.Armii Krajowej 93
e-mail
www I www

Art-Presse - artykuły, teksty, informacje budowlane:




© WYDAWNICTWO ART-PRESSE kontakt
Polecamy: Budowa domów, Domy Kraków
powrót do poczatku